محمد على مجاهدى
307
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
آل اللّه و در قالب چندين قصيده حاوى 2000 بيت ؛ شصتبند عاشورايى و ديوان او كه به سال 1340 در دو جلد منتشر شده است . وى سرانجام به سال 1285 ه . ق در سن 57 سالگى در تهران بدرود حيات گفت و در قم به خاك سپرده شد . « 1 » سبك شعرى سروش اصفهانى از ادامهدهندگان نهضت بازگشت ادبى در عصر ناصرى است و قصايد او از بهترين آثار منظوم در دوره قاجاريه به شمار مىرود كه به شيوه فرخى ( متوفاى 429 ه . ق ) امير معزى ( متوفاى 542 ه . ق ) در سبك خراسانى ساخته و پرداخته شده است . سروش اصفهانى تركيب شصتبند عاشورايى خود را بيشتر در سبك عراقى سامان داده و گاه به گاه از شگردهاى سبك خراسانى نيز در سرودن آن سود جسته است . دامنه تاثير آثار عاشورايى اشعار آيينى سروش اصفهانى خصوصا شصتبند عاشورايى و مثنوى روضة الاسرار او در وقايع كربلا بازتاب گستردهاى در محافل ادبى عصر ناصرى داشته و بر روى شاعران همعصرش تأثير گذار بوده و چون سراينده آنها از ممتازترين چهرههاى شعر آيينى در دوره قاجاريه است اهل ادب به اينگونه آثار او از ديرباز عنايت داشته و دارند . برگزيده آثار عاشورايى از ويژگى تركيببند عاشورايى سروش اصفهانى جامعيت موضوعى اين اثر ماتمى است : از دعوت اهل كوفه گرفته تا وداع حضرت سيد الشهداء با تربت پاك رسول خدا ، فاطمه زهرا و امام حسن مجتبى - عليهم السلام - منع محمد حنفيه عزيمت به مكه و از آنجا به كربلا اظهار ياورى فرشتگان ، ماجراى شهادت حر بن يزيد رياحى ، احتجاج امام با لشكريان دشمن ، روايت شهادت : مسلم بن عوسجه ، عابس ، وهب ، غلام سياه ، حميد ، هاشم ، غلام حضرت
--> ( 1 ) . الذريعه ، ج 11 ، ص 288 ؛ دويست سخنور ، ص 141 و 142 . در مجمع الفصحا ، ج 4 ، گنج شايگان ، تاريخ ادبيات براون ، ج 4 ، تاريخ ادبيات ، دكتر رضازاده شفق ، ريحانة الادب ، ج 2 و ديگر تذكرههاى عصر قاجار شرح احوال و آثار او آمده است .